Wydarzenia

Koniunktura poprawia się, ale obawy o przyszłość nie maleją

Data publikacji strony: 21-07-2014

Raport NBP: Sytuacja ekonomiczna w sektorze przedsiębiorstw stopniowo się poprawia. Prognozy na III kwartał 2014 r. są nieco bardziej optymistyczne niż na II kwartał. Pogorszyły się natomiast prognozy średniookresowe. Przedsiębiorcy obawiają się niepewnej sytuacji w strefie euro, a także konsekwencji narastającego konfliktu rosyjsko-ukraińskiego.

Narodowy Bank Polski opublikował 21 lipca cokwartalną informację o kondycji sektora przedsiębiorstw. Raport pokazuje, jak oceniają one swoją kondycję i koniunkturę w II kwartale tego roku oraz prognozy na III kwartał. W czerwcowej ankiecie wzięło udział 1340 przedsiębiorstw niefinansowych.

Sytuacja ekonomiczna. Przedsiębiorstwa oceniły, że ich kondycja w II kwartale 2014 r. była lepsza niż w poprzednim kwartale. Jako bardzo dobrą swoją sytuację oceniło ponad 75 proc. firm, o 2 pkt proc. więcej niż w poprzednim kwartale. Respondenci oczekują także przyspieszenia tempa wzrostu w III kwartale br. Ich zdaniem powinna temu sprzyjać wyższa aktywność inwestycyjna oraz relatywnie wysoka rentowność firm, zwłaszcza sprzedających na rynkach zagranicznych. Do czynników stabilizujących wzrost można zaliczyć nierosnące tempo wzrostu sprzedaży i niezbyt silną poprawę sytuacji na rynku pracy. Te pozytywne informacje nieco psuje pogorszenie średniookresowych prognoz sytuacji ekonomicznej. Przybyło wprawdzie firm w dobrej kondycji, które nie oczekują jej pogorszenia, ale jednocześnie w firmach, gdzie sytuacja jak dotąd nie polepszyła się, wzrósł odsetek respondentów, którzy nie spodziewają się poprawy w najbliższym czasie. Zmiana ta może mieć jednak charakter sezonowy.

Popyt, zamówienia, produkcja. Wskaźnik bariery popytowej spadł o 2 pkt proc. do 9,3 proc. (w ujęciu kwartalnym) i znajduje się poniżej średniej długookresowej. Jednak od prawie trzech lat bariera popytu pozostaje jednym z najważniejszych czynników ograniczających rozwój przedsiębiorstw. Zdaniem autorów raportu oceny te biorą się z niepewności co do stanu koniunktury w strefie euro, a także z obaw o ekonomiczne konsekwencje konfliktu rosyjsko-ukraińskiego. Wskaźnik prognoz popytu spadł nieznacznie, bo o 0,8 pkt proc., podobnie wskaźnik prognoz zamówień – o 0,7 pkt proc. (oba kw./kw.). Ich poziom wskazuje na stopniowe przejście do fazy ożywienia gospodarczego, odznaczającej się niższą, choć stabilną dynamiką. Wskaźnik prognoz produkcji obniżył się o 2 pkt proc. (kw./kw.). Biorąc pod uwagę jeszcze dwa wspomniane wcześniej wskaźniki, w sektorze przedsiębiorstw można zatem oczekiwać względnie wysokiej i stabilnej dynamiki produkcji.

Eksport i import. Eksporterzy nie oczekują dalszego przyspieszenia dynamiki sprzedaży. Wskaźnik umów eksportowych w II kwartale spadł nieznacznie, bo o 0,8 pkt proc. (kw./kw.), a wskaźnik nowych umów eksportowych aż o 2 pkt proc. (kw./kw.). Dość mocno natomiast, o 4,5 pkt proc., wzrósł wskaźnik prognoz eksportu. Biorąc pod uwagę to, że wszystkie te wskaźniki znajdują się na poziomach zbliżonych do średniej długookresowej, można oczekiwać względnie wysokiej dynamiki eksportu. Warto jednak pamiętać, że wartość eksportu będzie rosła dzięki zwiększaniu wartości tych umów, a nie ich liczby. Należy także podkreślić, że sytuacja eksporterów pozostała wyraźnie lepsza niż firm sprzedających tylko w kraju, a kryzys rosyjsko-ukraiński nie wpłynął znacząco na poziom sprzedaży i kondycję firm obecnych na tych rynkach. Odporność przedsiębiorstw na spadki eksportu do Rosji i na Ukrainę wynika m.in. z mechanizmu selekcji. Po 1998 r. eksportują tam bowiem firmy silniejsze i większe, sprzedające również w wielu innych krajach, a zatem z bardziej zdywersyfikowaną sprzedażą.

Zatrudnienie. Prognozy zatrudnienia wyraźnie poprawiły się w ujęciu rocznym, natomiast w kwartalnym pozostały stabilne od początku 2014 r. (po odsezonowaniu). Już trzeci kwartał z rzędu więcej firm planuje wzrost zatrudnienia (12,3 proc.) niż jego redukcję (8,3 proc.), po pięciu latach przewagi redukcji. Zwiększenie zatrudnienia planują głównie firmy w sektorze prywatnym, zwłaszcza te z kapitałem zagranicznym, a także firmy przetwórcze, budowlane i świadczące usługi dla biznesu oraz największe podmioty w próbie. Redukcje zatrudnienia możliwe są natomiast w energetyce i górnictwie. Jeśli chodzi o płace, w III kwartale br. podwyżki planuje 13,9 proc. przedsiębiorstw (po odsezonowaniu). To wynik poniżej średniej dla lat 2005-2014. Zdaniem autorów opracowania uzasadnieniem dla takiej decyzji jest niska i – co warto podkreślić – nierosnąca presja płacowa utrzymująca się w II kwartale br., a także bardzo niska inflacja.

Inwestycje. W III kwartale 2014 r. nowe inwestycje planuje rozpocząć 24,1 proc. przedsiębiorstw, a zatem o 1,3 pkt proc. więcej niż w poprzednim kwartale. Rozwój planują przede wszystkim duże przedsiębiorstwa, przemysł oraz eksporterzy, a zatem grupy przedsiębiorstw o bardzo dobrej kondycji ekonomicznej. Wraz ze wzrostem ożywienia inwestycyjnego poprawia się także sytuacja firm oferujących produkty o charakterze inwestycyjnym. Widoczny jest także wzrost odsetka projektów finansowanych kredytem bankowym, co wskazuje na większą skalę planowanych inwestycji. Nadal jednak większość przedsiębiorstw będzie finansowała nowe projekty z własnych środków. To efekt zarówno dużych zakumulowanych zasobów, jak i ostrożności, a także historycznie niskich nakładów względem majątku firm.

Płynność. Sytuacja płynnościowa przedsiębiorstw jest dobra. Poprawiła się zdolność przeciętnej firmy do obsługi zobowiązań kredytowych. Mniej firm boryka się z opóźnieniami w rozliczeniach dostaw i usług. Zmniejszył się także odsetek firm z dużymi, przeterminowanymi należnościami i zobowiązaniami.

Dodatkowym źródłem informacji były wyniki Ankiety Rocznej NBP, przeprowadzonej w kwietniu i maju tego roku. Wnioski z tego badania zostały zaprezentowane w ramkach tematycznych, wśród których na szczególną uwagę zasługuje ramka pt. „Sytuacja firm zaangażowanych na rynkach rosyjskim lub ukraińskim”. Wyniki ankiety pokazują, że mimo spadku m.in. zamówień i negatywnego wpływu kryzysu firmy działające na tych rynkach nadal pozostają w lepszej sytuacji niż pozostali respondenci w próbie. Konflikt rosyjsko-ukraiński nie spowodował wzrostu poczucia niepewności, na co – zdaniem autorów raportu – wpływ mają m.in. wielkość firm, dywersyfikacja sprzedaży, a także długoletnia obecność na tamtejszych rynkach.

Więcej w raporcie: „Informacja o kondycji sektora przedsiębiorstw ze szczególnym uwzględnieniem stanu koniunktury w II kw. 2014 oraz prognoz koniunktury na III kw. 2014 roku”

Stopy procentowe

Referencyjna 1,50
Lombardowa 2,50
Depozytowa 0,50
Redyskonto weksli 1,75

Kursy średnie

Tabela z dnia 2016-05-27
1 EUR4,4063
1 USD3,9393
1 CHF3,9795
1 GBP5,7738
100 JPY3,5930

Perspektywy makro

Dane miesięczne

Dane kwartalne

Wskaźniki i rynki

Zobacz również

Numizmatyka

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
faks:
22 185 85 18
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję