logo

Badania i konferencje

REKONFIGURACJA EUROPY –
PERSPEKTYWA EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ

Druga edycja dorocznej konferencji NBP z cyklu Przyszłość gospodarki europejskiej

Honorowy Patronat
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Bronisława Komorowskiego

Konferencja Narodowego Banku Polskiego
18 października 2012
Hotel Sheraton, Warszawa

W pierwszym okresie po powstaniu strefy euro wierzono, że wprowadzenie wspólnej waluty umożliwi szybką konwergencję gospodarek państw członkowskich pozwalającą na powstanie jednej, w pełni zintegrowanej gospodarki europejskiej. Miało to nastąpić dzięki niższym stopom procentowym oraz łatwiejszemu dostępowi do rynków i oszczędności krajów wykazujących nadwyżkę. Oczekiwano, że nastąpi przyspieszenie realnej konwergencji wskutek tzw. efektu kreacji handlu. Zakładano również, że konkurencja w całkowicie zintegrowanej gospodarce europejskiej będzie wystarczająco silna, by zapewnić naturalną koordynację polityki gospodarczej poszczególnych państw członkowskich, w tym również polityki płacowej.

W rzeczywistości kraje strefy euro nie utworzyły jednej, w pełni zintegrowanej gospodarki. Kanał konkurencyjności nie był zatem wystarczająco silny, by ochronić strefę euro przed różnicami w konkurencyjności państw członkowskich. Gwałtowny, niezrównoważony wzrost akcji kredytowej w kilku gospodarkach strefy euro dodatkowo przyspieszył jeszcze kumulowanie się takich rozbieżności. Proces różnicowania się pozycji konkurencyjnej państw można byłoby odwrócić przez zwiększenie koordynacji polityki gospodarczej wewnątrz strefy euro. Jednakże, na co zwrócił uwagę Dani Rodrik, z taką koordynacją wiąże się konflikt między „głęboką integracją” a utrwalonymi standardami demokracji. Konflikt ten sprawia, że rekonfiguracja struktury instytucjonalnej strefy euro staje się trudnym wyzwaniem.

Gospodarki Europy Centralnej i Wschodniej, określane mianem gospodarek doganiających, mogłyby stanowić siłę napędową wzrostu gospodarczego w UE. Wiele z tych gospodarek poważnie dotknęła światowa recesja i załamanie się gwałtownego, niezrównoważonego wzrostu akcji kredytowej, wynikające z udzielania kredytów hipotecznych w walutach obcych na zbyt szeroką skalę. Pomimo tego gospodarki Europy Środkowej i Wschodniej nadal stanowią potencjał, który mógłby pomóc ożywić wzrost gospodarczy w Europie. Ich strategie przystąpienia do strefy euro są zróżnicowane. Niektóre z nich już przystąpiły do strefy euro. Niektóre planują przystąpić stosunkowo szybko, ponieważ mają systemy izb walutowych. Niektóre postanowiły natomiast zachować przez pewien czas system płynnego kursu walutowego, który uważają za najlepszy mechanizm radzenia sobie z naturalnym konfliktem między konwergencją nominalną a realną.

Przed nastaniem globalnego kryzysu w sektorze bankowym zakładano, że stabilizowanie inflacji jest wystarczające dla ustabilizowania gospodarki. Wierzono również, że deficyty na rachunkach obrotów bieżących w strefie euro były przejściowe i odwracalne, ponieważ przypuszczano, że odzwierciedlały one jedynie postępującą realną konwergencję gospodarek niektórych państw członkowskich. Kryzys pokazał jednak, że nierównowaga zewnętrzna również ma znaczenie dla unii monetarnej, ponieważ wpływa na perspektywy wzrostu gospodarczego. Spowodowało to zmianę w europejskim systemie zarządzania. Doświadczenia związane z gwałtownymi, niezrównoważonymi wzrostami akcji kredytowej także wymagały wprowadzenia polityki makroostrożnościowej jako narzędzia do osiągnięcia stabilizacji makroekonomicznej. W 2011 r. UE przyjęła procedurę nadmiernych nierównowag, której celem jest uporanie się ze stanami nierównowagi makroekonomicznej w strefie euro oraz w Unii Europejskiej. Procedura ta jest jednak głównie dopasowana do rozwiniętych państw członkowskich UE. Otwarta pozostaje kwestia sposobu uwzględnienia charakterystycznych cech gospodarek Europy Środkowej i Wschodniej nadrabiających zaległości we wprowadzaniu tej procedury.

Kryzys w strefie euro sprawia, że trudno jest przewidzieć przyszły przebieg zdarzeń w gospodarce europejskiej. Potrzebna jest więc dyskusja nad warunkami, które muszą być spełnione, by zlikwidować przepaść między Europą przyszłości, a naszymi wcześniejszymi nadziejami i oczekiwaniami.

Konferencja ma charakter zamknięty i mogą w niej brać udział tylko osoby zaproszone.
Kontakt: e-mail: conference@nbp.pl.

Do pobrania:

Patroni medialni:

Stopy procentowe

Referencyjna 1,50
Lombardowa 2,50
Depozytowa 0,50
Redyskonto weksli 1,75

Kursy średnie

Tabela z dnia 2016-09-28
1 EUR4,2918
1 USD3,8264
1 CHF3,9398
1 GBP4,9717
100 JPY3,7981

Perspektywy makro

Dane miesięczne

Dane kwartalne

Wskaźniki i rynki

Zobacz również

Numizmatyka

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
faks:
22 185 85 18
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję