Publikacje

Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych

Opracowanie „Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych” ma charakter kwartalny i przedstawia całościową analizę decyzji podejmowanych w sektorze gospodarstw domowych widzialnych z dwóch perspektyw.

W pierwszej części omówione jest tworzenie dochodów w sektorze gospodarstw domowych oraz rozdysponowanie dochodów pomiędzy spożycie i oszczędności, ze szczególnym uwzględnieniem perspektyw dla spożycia na najbliższy kwartał oraz tendencji w kształtowaniu się stopy oszczędzania oraz stopy inwestowania.

W drugiej części przedstawiona jest kwartalna pozycja finansowa gospodarstw domowych w kontekście zmian w wartościach oraz strukturze utrzymywanych przez gospodarstwa domowe aktywów i zaciąganych zobowiązań oraz tendencji w kształtowaniu się tych kategorii.

Termin publikacji opracowania przypada na II połowę lutego, maja, sierpnia oraz listopada.

Pliki do pobrania:

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – II kw. 2016 r. (PDF)
  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – I kw. 2016 r. (PDF)

    Dynamika sprzedaży detalicznej na tle lat ubiegłych

    Uruchomienie programu Rodzina 500+ w kwietniu br. stanowi potencjalnie istotny szok dochodowy dla konsumpcji gospodarstw domowych. Ewentualne zmiany w popycie konsumpcyjnym GD powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w kształtowaniu się sprzedaży detalicznej. Dynamiki łącznej sprzedaży detalicznej na tle odpowiadających im wskaźników w latach ubiegłych nie wskazują jednak na istotną zmianę tendencji zarówno agregatu, jak i poszczególnych komponentów. Czytaj na str. 12

    Program Rodzina500+ zwiększy konsumpcję usług

    Porównanie średniego dochodu gospodarstw domowych ze względu na deklarowaną sytuację finansową sugeruje, że już świadczenie w wysokości 1000 zł jest w stanie poprawić ich sytuację dochodową na tyle, by w istotny sposób wpłynąć na strukturę wydatków. Wśród gospodarstw domowych, którym takie świadczenie może przysługiwać, te o lepszej (subiektywnej) sytuacji dochodowej odnotowują relatywnie większy udział wydatków na odzież i obuwie, transport, edukację, rekreację i kulturę, turystykę oraz restauracje i hotele. Można więc oczekiwać wyższego tempa wzrostu właśnie w tych kategoriach wydatków, z których istotną część stanowią usługi. Powyższe może częściowo tłumaczyć brak wyraźnego przełożenia się programu Rodzina500+ na dynamikę sprzedaży detalicznej. Czytaj na str. 13

    Źródła finansowania inwestycji w Polsce

    W Polsce głównym źródłem finansowania inwestycji są środki krajowe. Napływ kapitału z zagranicy, choć istotny, systematycznie maleje (z ok. 4% PKB w latach 2005-2010 do 3% PKB w 2010-2015). Relacja oszczędności krajowych w gospodarce narodowej do PKB w I kw. 2016 r. wyniosła 21,9%. Str Czytaj na str. 17

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – IV kw. 2015 r. (PDF)

    Źródła finansowania inwestycji w Polsce

    W Polsce głównym źródłem finansowania inwestycji są środki krajowe. Napływ kapitału z zagranicy, choć istotny, systematycznie maleje (z ok 4% PKB w latach 2005-2010 do 3% PKB w latach 2010-2015). Czytaj na str. 14

    Struktura aktywów – porównanie międzynarodowe

    Gospodarstwa domowe w Polsce posiadają relatywnie niewiele aktywów finansowych w porównaniu z innymi krajami rozwiniętymi, jednocześnie nie są jeszcze silnie zadłużone. W strukturze aktywów polskich gospodarstw domowych występuje wyższy, niż w innych krajach naszego regionu, udział aktywów płynnych (tj. gotówki i depozytów krótkoterminowych). Czytaj na str. 21

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – III kw. 2015 r. (PDF)

    Rewizja danych o spożyciu gospodarstw domowych

    PRewizja przez GUS danych z rachunków narodowych zmieniła przebieg wszystkich składowych dochodów do dyspozycji. W największym stopniu zmiany dotknęły dwóch głównych składowych: nadwyżki operacyjnej brutto (tj. dochodów z działalności gospodarczej) oraz dochodów z pracy najemnej. Rewizja dochodów z działalności gospodarczej objęła niemal cały okres ostatnich pięciu lat, w znacznym stopniu obniżając łączne dochody do dyspozycji gospodarstw domowych. Czytaj na str. 9

    Rewizja danych o spożyciu gospodarstw domowych

    Po rewizji rachunków narodowych przez GUS dynamika spożycia dóbr trwałych wskazuje na głębsze i trwalsze załamanie w 2013 r., niż pierwotnie sadzono. Korekty spożycia indywidualnego dotyczą przede wszystkim spożycia dóbr trwałych, dla których wartości w 2014 r. sprzed rewizji były znacząco niedoszacowane (o ok. 2 mld zł w każdym kwartale). Czytaj na str. 14

    Rewizja danych o oszczędnościach gospodarstw domowych

    Znacząca rewizja dochodów gospodarstw domowych, przy relatywnie zgodnych pomiędzy rewizjami szacunkach spożycia prywatnego przełożyły się na istotną rewizję oszczędności. W okresach, w których negatywnie na dochody gospodarstw domowych oddziaływały zarówno korekty dochodów z pracy najemnej, jak i nadwyżki operacyjnej brutto (lata 2013-2015), narastała rozbieżność´ pomiędzy szacunkami oszczędności przez GUS. Dane przed rewizją wskazywały na systematyczny wzrost oszczędności dobrowolnych od 2013. Tymczasem po zweryfikowaniu przez GUS, stopa oszczędności dobrowolnych oscyluje w tym okresie wokół ok 0,7%. Czytaj na str. 17

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – II kw. 2015 r. (PDF)

    Źródła finansowania inwestycji w Polsce

    W Polsce głównym źródłem finansowania inwestycji są środki krajowe. Relacja oszczędności w gospodarce narodowej do PKB w II kw. 2015 r. utrzymała silny trend wzrostowy. W oszczędnościach krajowych główną role stanowią oszczędności sektora przedsiębiorstw. Od II kw. 2014 r. następuje powolny wzrost udziału oszczędności przedsiębiorstw, podczas gdy udział oszczędności generowanych przez gospodarstwa domowe w PKB utrzymuje się na mniej więcej stałym poziomie. Dominująca rola sektora przedsiębiorstw niefinansowych w tworzeniu zagregowanych oszczędności w Polsce wskazuje od lat na istotną rolą finansowania inwestycji ze środków pochodzących ze źródeł krajowych. Czytaj na str. 16

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – I kw. 2015 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki krajowej

    Relacja oszczędności w całej gospodarce do PKB w I kw. 2015 r. wyniosła 19,5% (po wyeliminowaniu wahań sezonowych), utrzymując tym samym silny trend wzrostowy. W ostatnich latach obserwuje się marginalizację sektora gospodarstw domowych w strukturze oszczędności gospodarki narodowej, które obecnie w przeważającym stopniu generowane są przez sektor przedsiębiorstw. Czytaj na str. 14

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – IV kw. 2013 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki narodowej

    Niski udział oszczędności gospodarstw domowych w łącznej relacji oszczędności w gospodarce narodowej do PKB był w przeważającej części rekompensowany przez wzrost oszczędności w sektorze przedsiębiorstw. W ostatnich latach obserwuje się marginalizację sektora gospodarstw domowych w strukturze oszczędności gospodarki narodowej, które obecnie w przeważającym stopniu generowane są przez sektor przedsiębiorstw. Czytaj na str. 14

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – III kw. 2013 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki narodowej

    W ostatnich latach obserwuje się marginalizację sektora gospodarstw domowych w strukturze oszczędności gospodarki narodowej, które obecnie w przeważającym stopniu generowane są przez sektor przedsiębiorstw. Czytaj na str. 14

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – II kw. 2013 r. (PDF)
  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – I kw. 2013 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki narodowej

    Dodatnie oszczędności w I kwartale 2013 r. wygenerowały sektor przedsiębiorstw oraz sektor instytucji finansowych i ubezpieczeniowych, a ich udział w dodatnich oszczędnościach ogółem wyniósł odpowiednio 84% i 16%. W ostatnich latach obserwuje się marginalizację sektora gospodarstw domowych w strukturze oszczędności gospodarki narodowej, które obecnie w przeważającym stopniu generowane są przez sektor przedsiębiorstw. Czytaj na str. 8

    Miejsce sektora gospodarstw domowych w gospodarce Polski na tle innych krajów

    Polskę w porównaniu do innych krajów Europy i niektórych krajów pozaeuropejskich cechuje wysoki udział sektora gospodarstw domowych w łącznych dochodach pozyskiwanych w gospodarce. Jednym z czynników warunkujących taką pozycję sektora GD stanowi struktura gospodarki z dużą liczbą małych podmiotów gospodarczych zaliczanych do sektora gospodarstw domowych. Czytaj na str. 9

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – IV kw. 2012 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki narodowej

    Relacja oszczędności w całej gospodarce do PKB w IV kw. 2012 r. wyniosła 17,0% (po eliminacji wahań sezonowych) i od 2008 roku cechuje się trendem spadkowym, głównie ze względu na malejące oszczędności sektora gospodarstw domowych. Sektor przedsiębiorstw oraz sektor gospodarstw domowych w IV kw. 2012 r. wygenerowały odpowiednio 66% i 34% dodatnich oszczędności ogółem (przy ujemnych oszczędnościach sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz sektora instytucji finansowych i ubezpieczeniowych). Czytaj na str. 8

    Dane roczne za 2012 r. – krótki komentarz

    Obniżenie się dynamiki spożycia oraz spadek dochodów w 2012 r. skutkowały stosunkowo wysoką stopą oszczędzania na poziomie 4,7%. Czytaj na str. 9

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – III kw. 2012 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki narodowej

    Relacja oszczędności w całej gospodarce do PKB w III kw. 2012 r. wyniosła 16,8% (po eliminacji wahań sezonowych) i od 2008 roku cechuje się trendem spadkowym, głównie ze względu na malejące oszczędności sektora gospodarstw domowych. Czytaj na str. 7

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – II kw. 2012 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki narodowej

    Relacja oszczędności w całej gospodarce do PKB w II kw. 2012 r. wyniosła 16,6 (po eliminacji wahań sezonowych) i od 2008 roku cechuje się trendem spadkowym, głównie ze względu na malejące oszczędności sektora gospodarstw domowych. Czytaj na str. 7

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – I kw. 2012 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki narodowej

    Relacja oszczędności w całej gospodarce do PKB w II kw. 2012 r. wyniosła 15,5 (po eliminacji wahań sezonowych) i od 2008 roku cechuje się trendem spadkowym, głównie ze względu na malejące oszczędności sektora gospodarstw domowych. Czytaj na str. 7

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – IV kw. 2011 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki

    Relacja oszczędności w całej gospodarce do PKB od 2008 roku cechuje się trendem spadkowym, głównie ze względu na malejące oszczędności sektora gospodarstw domowych. Sektor przedsiębiorstw, sektor gospodarstw domowych oraz sektor instytucji finansowych i ubezpieczeniowych w IV kw. 2011 r. wygenerowały odpowiednio 71 %, 26% i 3% dodatnich oszczędności ogółem. Czytaj na str. 7

    Dane roczne za 2011 r. – krótki komentarz

    W całym 2011 r. zaobserwowano zerowe tempo wzrostu dochodów do dyspozycji brutto gospodarstw domowych w ujęciu realnym. Utrzymanie się tempa wzrostu spożycia przy zerowym wzroście dochodów w 2011 roku skutkowało znacznym obniżeniem się stopy oszczędzania. Czytaj na str. 8

    Akcje i inne udziały kapitałowe oraz Rezerwy techniczno - ubezpieczeniowe jako formy aktywów finansowych gospodarstw domowych

    Wśród form aktywów finansowych gospodarstw domowych – zgodnie z metodologią rachunków narodowych ESA’95– obok depozytów, papierów skarbowych i gotówki, wyodrębniane są instrumenty finansowe Akcje i udziały kapitałowe (w skrócie - akcje) oraz Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe (w skrócie – ubezpieczenia). Są one istotnym elementem zasobu aktywów – ich udział przekracza łącznie 50% stanu aktywów finansowych gospodarstw domowych (po ok. 25% przypadające na każdy z rodzajów aktywów). Jednocześnie są to grupy aktywów względnie heterogeniczne, z potencjalnie wieloma czynnikami, zarówno ekonomicznymi, jak i instytucjonalnymi, wpływającymi na ich kształtowanie. Celem ramki jest zbadanie znaczenia tych czynników dla kształtowania się obu rodzajów aktywów, z uwzględnieniem ich heterogeniczności. Czytaj na str. 15

  • Sytuacja finansowa sektora gospodarstw domowych – III kw. 2011 r. (PDF)

    Oszczędności w różnych sektorach gospodarki narodowej

    Relacja oszczędności w całej gospodarce do PKB w III kw. 2011 r. wyniosła 15,9% (po eliminacji wahań sezonowych) i od 2008 roku cechuje się trendem spadkowym, głównie ze względu na malejące oszczędności sektora gospodarstw domowych. Czytaj na str. 7

    Stopa oszczędności a korekta z tytułu zmiany udziałów netto gospodarstw domowych w rezerwach funduszy emerytalnych (FE)

    Wielkość korekty o FE ma niewielkie znaczenie na tle wielkości dochodów do dyspozycji, jednak jej udział w oszczędnościach jest znaczący i w latach 200-2010 wyniósł średnio 36% wartości oszczędności. Długookresowe tendencje stopy oszczędzania i „stopy oszczędzania oczyszczonej z korekty o FE” są zgodne (współczynnik korelacji między tymi miarami wynosi 0,74). Czytaj na str. 8

Stopy procentowe

Referencyjna 1,50
Lombardowa 2,50
Depozytowa 0,50
Redyskonto weksli 1,75

Kursy średnie

Tabela z dnia 2016-12-02
1 EUR4,4885
1 USD4,2150
1 CHF4,1705
1 GBP5,3115
100 JPY3,7077

Perspektywy makro

Dane miesięczne

Dane kwartalne

Wskaźniki i rynki

Zobacz również

Numizmatyka

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
faks:
22 185 85 18
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję