Publikacje

Koniunktura

Data ostatniej  zmiany: 16-07-2015

20-lecie badań ankietowych sektora przedsiębiorstw

70. edycja Szybkiego Monitoringu

Banki centralne nie tylko wykorzystują dane statystyczne i badania ankietowe instytucji zewnętrznych, ale także najczęściej prowadzą własne badania. Wynika to zarówno z opóźnień czasowych publikacji danych statystycznych, jak też ze specyfiki rosnącego zapotrzebowania władz monetarnych na informacje. Te właśnie przesłanki spowodowały, że Narodowy Bank Polski rozpoczął w połowie lat 90. badania ankietowe sektora przedsiębiorstw niefinansowych. W tym roku mija 20 lat od wysłania pierwszej ankiety i z tej okazji, jak również ze względu na 70. edycję badania kwartalnego (tzw. Szybkiego Monitoringu), pragniemy przedstawić Państwu podstawowe informacje o naszych badaniach.

Pierwszą ankietę skierowano w 1995 r. do niespełna 200 wybranych firm z całej Polski. Badaniami objęto wówczas przede wszystkim najważniejszych przedstawicieli poszczególnych regionów. W kolejnych latach próba stopniowo zwiększała się – w połowie 2015 r. w badaniach uczestniczyło już ponad 1500 przedsiębiorstw. Obecnie wśród naszych respondentów znajdują się zarówno bardzo duże firmy, jak i mniej znane przedsiębiorstwa z sektora MSP. W ankietach biorą udział reprezentanci wszystkich sekcji, firmy prywatne (krajowe i zagraniczne) oraz przedsiębiorstwa z sektora publicznego.

Udział w badaniach jest nieodpłatny, dobrowolny i opiera się na długoterminowej współpracy respondentów z NBP. Nieco ponad 40 przedsiębiorstw uczestniczących pierwszej edycji Szybkiego Monitoringu także obecnie bierze udział w badaniach. Wielu przedsiębiorców systematycznie uczestniczy w kolejnych edycjach naszych badań, co umożliwia prowadzenie badań panelowych. NBP organizuje dla swoich respondentów cykliczne spotkania, na których wymieniane są opinie i poglądy. Jest to bardzo cenne źródło informacji zarówno dla respondentów, którzy mogą w ten sposób pogłębić swoją wiedzę o polityce pieniężnej oraz aktualnej sytuacji makroekonomicznej, jak i dla przedstawicieli NBP, którzy w ten sposób mogą dokładniej zapoznać się z problemami przedsiębiorstw, a także z ich oceną przebiegu procesów gospodarczych. Spotkania te są organizowane przez oddziały okręgowe NBP, które oprócz tego pozyskują i utrzymują kontakty z respondentami oraz wprowadzają wyniki badań do zbiorczych baz danych.

W ciągu roku przedsiębiorcy wypełniają łącznie 5 ankiet. Jedną z nich jest tzw. Ankieta Roczna, dotycząca analizy szeroko rozumianej sytuacji przedsiębiorstw. Co roku badanie to jest całkowicie zmieniane, a dominująca w poszczególnych latach tematyka odnosi się do zjawisk gospodarczych, szczególnie istotnych w danym okresie. Przykładowo, w 2004 r. głównym tematem były skutki akcesji do UE, zaś przez ostatnie dwa lata koncentrowano się na skutkach kryzysu finansowego. W ramach Ankiety Rocznej Narodowy Bank Polski współpracował m.in. z Bankiem Światowym, Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju oraz Europejskim Bankiem Centralnym.

Inna ankieta tzw. Szybki Monitoring, którego 70. edycja przypadła na czerwiec 2015 r., dotyczy kwartalnych badań koniunktury, Składa się ona z dużego, stałego zestawu pytań oraz niewielkiej liczby pytań jednorazowych. Podobnie jak w przypadku Ankiety Rocznej, pytania dodatkowe dotyczą zjawisk charakterystycznych dla danego okresu, i tym samym uzupełniają obraz koniunktury o analizę zjawisk nietypowych. Propozycje lub tematykę pytań dodatkowych zgłaszają także bezpośrednio członkowie Rady Polityki Pieniężnej.

W dotychczasowej historii badań NBP kilkukrotnie przeprowadzał również dodatkowo szybkie sondy telefoniczne. Decyzja o ich rozpoczęciu była związana z bieżącą potrzebą lepszego rozpoznania obserwowanych problemów, które trudno byłoby przeanalizować na podstawie dostępnych danych statystycznych. W ten sposób przebadano m.in. przyczyny i skutki silnego wzrostu cen w czasie przystępowania do UE, a pod koniec 2004 r. także konsekwencje silnej aprecjacji złotego.

Rezultaty badań prezentowane są w pierwszej kolejności władzom NBP oraz Radzie Polityki Pieniężnej. Najważniejszy produkt tych badań, tzn. raport Informacja o kondycji ekonomicznej sektora przedsiębiorstw ze szczególnym uwzględnieniem stanu i prognoz koniunktury, po wewnętrznej prezentacji natychmiast umieszczany jest na stronie internetowej NBP. Dane z badań wykorzystywane są wtórnie do analiz i prac badawczych prowadzonych w Instytucie Ekonomicznym NBP. Niektóre wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „Bank i Kredyt" oraz na stronie internetowej NBP. Na indywidualne życzenie szeregi czasowe przekazywane są również instytucjom zewnętrznym.

Badania ankietowe są często jedynym źródłem informacji na tematy interesujące bank centralny. Służą również do jakościowej weryfikacji danych statystycznych. Dzięki nim można znacznie szybciej i dokładniej ocenić klimat koniunktury w sektorze przedsiębiorstw, a także prognozować jego rozwój w najbliższym okresie. Wszystko to sprawia, że obecnie trudno analizować sytuację w gospodarce wyłącznie na podstawie ilościowych danych statystycznych.

Na zamieszczonej poniżej osi czasowej znajdują się łącza do wybranych wyników badań ankietowych, odnoszących się do zdarzeń gospodarczych obserwowanych w całym okresie badania, tj. w latach 1995–2015. Niektóre informacje mają obecnie wartość wyłącznie historyczną, ale zostały przywołane ze względu na podsumowujący charakter tego materiału. Część wskaźników pokazano na tle danych statystycznych, w tym głównie ze sprawozdań F-01/I-01 GUS, co pozwala ocenić ich moc predykcyjną.

Mamy nadzieję, że zachęciliśmy do zapoznania się z raportem z badań ankietowych tych z Państwa, którzy jeszcze go nie znają, a przedstawicieli świata biznesu przekonaliśmy o istotności tych badań. Jednocześnie chcemy serdecznie podziękować naszym respondentom za trud i czas, który wkładają w wypełnianie ankiet.



Stopy procentowe

Referencyjna 1,50
Lombardowa 2,50
Depozytowa 0,50
Redyskonto weksli 1,75

Kursy średnie

Tabela z dnia 2016-12-02
1 EUR4,4885
1 USD4,2150
1 CHF4,1705
1 GBP5,3115
100 JPY3,7077

Perspektywy makro

Dane miesięczne

Dane kwartalne

Wskaźniki i rynki

Zobacz również

Numizmatyka

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
faks:
22 185 85 18
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję