System płatniczy

Nadzór nad Systemem Płatniczym - Baza wiedzy

Poniżej dostępne są podstawowe dokumenty autorstwa NBP, EBC i BIS, dotyczące zasad sprawowania nadzoru nad systemem płatniczym oraz treści odpowiednich aktów normatywnych.

a) Wybrane akty prawa polskiego:

b) Dokumenty opracowane przez NBP

„Rola NBP w zakresie nadzoru nad systemami płatności”

Dokument, opublikowany w październiku 2004 r. przez Narodowy Bank Polski, przedstawia:

  • zasady sprawowania nadzoru nad systemami płatności przez NBP,
  • podstawy prawne nadzoru,
  • kryteria oceny nadzorowanych systemów,
  • formy sprawowania nadzoru przez NBP,
  • współpracę z zagranicznymi bankami centralnymi w zakresie nadzoru,
  • inicjatywy międzynarodowe w dziedzinie nadzoru.

Plik do pobrania:



„Polityka NBP w dziedzinie nadzoru nad systemami płatności” Dokument przyjęty na posiedzeniu Zarządu NBP w dniu 22 kwietnia 2004 r. Omówione w nim są:

  1. cele sprawowania nadzoru nad systemami płatności,
  2. podstawy prawne wykonywania nadzoru nad systemami płatności,
  3. kryteria oceny nadzorowanych systemów,
  4. formy sprawowania nadzoru,
  5. zagadnienia związane ze współpracą NBP z innymi bankami centralnymi oraz innymi podmiotami w zakresie sprawowania nadzoru.

Prezentowany dokument ma na celu zapewnienie jawności i przejrzystości polityki NBP w tym obszarze działalności banku centralnego.

Plik do pobrania:



c) Dokumenty i standardy międzynarodowe w zakresie nadzoru nad systemami płatności

„Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wersja skonsolidowana”, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 2010/C 83/01

Art. 127 ust. 2 zdanie 4 Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (zw. dalej Traktatem), powtórzony w art. 3.1 Protokołu w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (zw. dalej Statutem), określa popieranie należytego funkcjonowania systemów płatniczych jako jedną z podstawowych zasad Eurosystemu.

„Protokół w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego”

Art. 22 Statutu wyposaża Europejski Bank Centralny w kompetencje prawotwórcze w odniesieniu do jego roli operacyjnej i nadzorczej. Zakres regulacji wydanych na podstawie tego przepisu jest ograniczony jedynie do państw członków UGW (zgodnie z Traktatem, Polska jest jednym z krajów objętych derogacją w tym zakresie). Tym niemniej państwa nienależące do strefy euro mogą dobrowolnie implementować rozwiązania zaprojektowane przez EBC lub odwoływać się do nich w ramach tzw. „dobrych praktyk”.

„Role of the Eurosystem in the field of payment systems oversight”, EBC, czerwiec 2000 r.

W tej wydanej w 2000 r. deklaracji polityki, określona została w zarysie rola Eurosystemu w nadzorowaniu systemów płatności. Przyjęto szereg minimalnych zasad w realizacji polityki nadzoru nad systemami płatniczymi, które mają obowiązywać operatorów systemów płatności

„Core Principles for Systemically Important Payment Systems”, BIS, styczeń 2001 r.

Raport „Podstawowe Zasady dla Systemowo Ważnych Systemów Płatności” opracowany został przez Komitet ds. Systemów Płatności i Systemów Rozrachunku przy Banku Rozrachunków Międzynarodowych. Składa się z dwóch części:

  • część I – zawiera 10 podstawowych zasad, jakie powinny być spełnione przez systemy płatności uznane przez krajowy bank centralny za systemowo ważne;
  • część II – zawiera 4 zasady dotyczące odpowiedzialności i zadań banków centralnych w odniesieniu do takich systemów.

Pliki do pobrania:



„Oversight Standards for EURO Retail Payment Systems”, EBC, czerwiec 2003 r.

Opracowanie zawiera szczegółowe standardy nadzorcze, dotyczące detalicznych systemów płatności w euro, w tym również systemów narodowych i ponadnarodowych. Dokument ten wprowadził podział detalicznych systemów płatności na:

    Systemowo ważne systemy płatności detalicznych (ang. systemically important payment systems – SIPS), które powinny spełniać wszystkie 10 Podstawowych Zasad.
  1. Ważne systemy płatności detalicznych (ang. prominent importance payment systems – PIPS), które powinny spełniać tylko sześć Podstawowych Zasad .
  2. Pozostałe systemy płatności detalicznych, które nie muszą być analizowane pod kątem Podstawowych Zasad, co do których ewentualne indywidualne wymogi ma prawo określić krajowy bank centralny.

Dokument wyjaśnia metodologię identyfikacji poszczególnych kategorii systemu płatności detalicznych oraz przyporządkowuje standardy nadzorcze do poszczególnych kategorii.

Pliki do pobrania:

W celu zapewnienia spójnego stosowania powyższych standardów Eurosystem opracował i wdrożył, w sierpniu 2005 r., wspólną metodologię oceny systemów względem standardów, kładącą nacisk na efektywność, bezpieczeństwo, zapobieganiu oszustwom pt.:

„Assessment of euro retail payment systems against the applicable core principles”, EBC, sierpień 2005



„Central bank oversight of payment and settlement systems”, BIS, maj 2005 r.

Raport opracowany przez CPSS przy BIS. Stanowi swego rodzaju przewodnik efektywnego sprawowania nadzoru nad systemami płatności i rozrachunku przez banki centralne. Określa m.in. zakres i cele nadzoru, narzędzia wykorzystywane do sprawowania nadzoru, standardy nadzorcze i zasady współpracy między bankami centralnymi w dziedzinie sprawowania nadzoru nad systemami płatności i rozrachunku.



„Business continuity oversight expectations for systemically important payment systems (SIPS)”, EBC, czerwiec 2006 r.

Dokument ten stanowi rozwinięcie Podstawowej Zasady VII i określa standardy oceny nadzorczej systemowo ważnych systemów płatności w zakresie ciągłości działania (z ang. Business continuity).



„Eurosystem’s common methodology for the assessment, for oversight purposes, of systemically and prominently important euro payment systems against the Core Principles”, EBC, listopad 2007 r.

Ten dokument, opracowany przez EBC przedstawia wspólną metodologię oceny systemowo ważnych systemów płatności, dla celów nadzorczych.



„Oversight framework for card payment schemes – standards”, EBC, styczeń 2008 r.

Dokument opracowany przez EBC przy współpracy z krajowymi bankami centralnymi Eurosystemu opisuje politykę nadzorczą Eurosystemu w odniesieniu do systemów płatności kartą.



„Eurosystem oversight policy framework”, EBC, luty 2009 r.

Dokument opracowany przez EBC przy współpracy z krajowymi bankami centralnymi Eurosystemu stanowi zaktualizowaną deklarację polityki nadzorczej Eurosystemu w zakresie nadzoru nad systemem płatniczym.



„Harmonised oversight approach and oversight standards for payment instruments”, EBC, luty 2009 r.

Dokument opracowany przez EBC przy współpracy z krajowymi bankami centralnymi Eurosystemu opisuje politykę nadzorczą Eurosystemu w odniesieniu do instrumentów płatniczych.



„Oversight framework for direct debit schemes”, EBC, październik 2010 r.

Dokument opracowany orzez EBC przy współpracy z krajowymi bankami centralnymi Eurosystemu opisuje politykę nadzorczą Eurosystemu w odniesieniu do systemów obsługujących polecenie zapłaty.



„Oversight framework for credit transfer schemes”, EBC, październik 2010 r.

Dokument opracowany orzez EBC przy współpracy z krajowymi bankami centralnymi Eurosystemu opisuje politykę nadzorczą Eurosystemu w odniesieniu do systemów obsługujących polecenie przelewu.



„The payment system – payments, securities and derivatives, and the role of the Eurosystem” – EBC, wrzesień 2010 r.

W tym obszernym opracowaniu zawarto kompleksowe ujęcie zagadnień związanych z systemem płatniczym. Składa się z trzech części. Pierwsza skupia się na zaprezentowaniu kluczowych koncepcji związanych z elementami i infrastrukturą systemu płatniczego, ryzykiem, podstawami prawnymi i rolą banku centralnego. Część druga opisuje funkcjonowanie systemów płatności (i systemów rozrachunku papierów wartościowych) w strefie euro oraz kluczowe dyrektywy w tym zakresie. Z kolei w części trzeciej szczegółowo opisano rolę Euroststemu w systemie płatniczym.

Stopy procentowe

Referencyjna 1,50
Lombardowa 2,50
Depozytowa 0,50
Redyskonto weksli 1,75

Kursy średnie

Tabela z dnia 2016-06-27
1 EUR4,4485
1 USD4,0263
1 CHF4,1358
1 GBP5,3638
100 JPY3,9465

Perspektywy makro

Dane miesięczne

Dane kwartalne

Wskaźniki i rynki

Zobacz również

Numizmatyka

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
faks:
22 185 85 18
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję