System płatniczy

Nadzór nad Systemem Płatniczym - Informacje ogólne

Na niniejszej stronie mogą się Państwo zapoznać z zasadami nadzoru nad systemem płatniczym sprawowanym przez NBP oraz najważniejszymi standardami międzynarodowymi w tym zakresie. W odpowiednich działach można również pobrać ankietę dla systemów płatności i zapoznać się z listą decyzji wydanych przez Prezesa NBP dotyczących zgód na rozpoczęcie prowadzenia systemów płatności oraz zgód na wprowadzenie zmian w zasadach ich funkcjonowania.

Systemy płatności (będące najważniejszym elementem systemu płatniczego) odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu krajowych i międzynarodowych rynków finansowych. Sprawne działanie systemów płatności jest niezbędnym warunkiem efektywnego prowadzenia polityki pieniężnej, a wraz ze sprawną infrastrukturą rozrachunku papierów wartościowych, tworzy podstawę krajowych systemów finansowych. W związku z tym, nadzór nad systemem płatniczym jest ważnym zadaniem każdego banku centralnego, co jest nierzadko ujęte w statutach banków centralnych na świecie. Jednym z kluczowych zadań Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC), a więc i NBP, jest popieranie sprawnego funkcjonowania systemów płatniczych, co przyczynia się do zachowania stabilności systemu finansowego.

Narodowemu Bankowi Polskiemu powierzono (zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 6 ustawy o NBP) organizowanie rozliczeń pieniężnych oraz działanie na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego. Celem sprawowania nadzoru nad systemem płatniczym jest zapewnienie jego sprawnego i bezpiecznego funkcjonowania. Nadzór typu oversight, sprawowany jest przez Prezesa NBP nad systemami płatności.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami (Dz. U. z 2013 r., poz. 246, z późn. zm.), prowadzenie systemów płatności oraz wprowadzenie zmian w zasadach ich funkcjonowania wymaga zgody Prezesa NBP*. Warto przy tym podkreślić, iż przedmiotem nadzoru typu oversight nie są poszczególne instytucje, ale powiązania między nimi, w ramach których obowiązują wspólne dla uczestników systemu zasady przeprowadzania rozliczeń lub realizacji zleceń rozrachunku. W powyższym zakresie Prezes NBP nadzoruje działanie systemów pod kątem zgodności z przepisami prawa polskiego oraz z kryteriami sprawności i bezpieczeństwa ich funkcjonowania.

Wystąpienie o wydanie zgody następuje na wniosek pomiotu zamierzającego prowadzić system, którego ocena przebiega w oparciu o wymagania określone w ww. ustawach. Wniosek ten powinien zostać złożony w ustawowo wymaganym terminie, tj. najpóźniej trzy miesiące przed planowanym terminem rozpoczęcia funkcjonowania systemu. W celu uproszczenia procedury wydawania zgody i ułatwienie wnioskodawcy przekazania Prezesowi NBP dokumentów niezbędnych do oceny efektywności i bezpieczeństwa zasad funkcjonowania systemu oraz ich zgodności z prawem polskim, opracowana została specjalna ankieta dla systemu płatności (dostępna na tej stronie internetowej w zakładce System płatniczy/Regulacje i nadzór/Nadzór NBP nad systemami płatności).

Ponadto Prezes NBP uczestniczy w sprawowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) nadzorze nad krajowymi instytucjami płatniczymi. Zgodnie z art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1036 ), wydanie przez KNF zezwolenia obejmującego świadczenie usług polegających na umożliwianiu wykonania transakcji płatniczych, zainicjowanych przez akceptanta lub za jego pośrednictwem, instrumentem płatniczym płatnika, w szczególności na obsłudze autoryzacji, przesyłaniu do wydawcy karty płatniczej lub systemów płatności zleceń płatniczych płatnika lub akceptanta, mających na celu przekazanie akceptantowi należnych mu środków, z wyłączeniem czynności polegających na jej rozliczaniu i rozrachunku w ramach systemu płatności w rozumieniu ustawy o ostateczności rozrachunku (acquiring), wymaga zasięgnięcia opinii Prezesa NBP.

* Przepisy karne zawarte w art. 24 ustawy o ostateczności rozrachunku systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami, jednoznacznie wskazują, że podmioty prowadzące system płatności lub dokonujące zmian w zasadach jego funkcjonowania bez wymaganej zgody podlegają karze grzywny do 5.000.000 zł.



Stopy procentowe

Referencyjna 1,50
Lombardowa 2,50
Depozytowa 0,50
Redyskonto weksli 1,75

Kursy średnie

Tabela z dnia 2016-09-26
1 EUR4,3075
1 USD3,8324
1 CHF3,9596
1 GBP4,9560
100 JPY3,8081

Perspektywy makro

Dane miesięczne

Dane kwartalne

Wskaźniki i rynki

Zobacz również

Numizmatyka

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
faks:
22 185 85 18
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję