Wydarzenia

Sytuacja finansowa przedsiębiorstw w IV kw. 2014 r.

Data publikacji strony: 05-05-2015

Analizy NBP: Sytuacja w sektorze przedsiębiorstw w 2014 r. pozostawała zasadniczo dobra i stabilna mimo wyraźnego spadku rentowności obrotu.

5 maja NBP opublikował raport na temat sytuacji finansowej sektora przedsiębiorstw w IV kwartale 2014 r. Przedstawione w nim dane i analizy pokazują, że w ubiegłym roku przedsiębiorstwa utrzymały dobrą kondycję, i to mimo znacznego spadku rentowności obrotu. Warto przy tym przypomnieć, że otoczenie gospodarcze firm kształtowane było przez liczne zjawiska gospodarcze i polityczne, w tym spadek cen ropy naftowej, spadek cen towarów konsumpcyjnych, deprecjację złotego względem dolara oraz kryzys rosyjsko-ukraiński. Firmy działały w warunkach dość słabych odczytów koniunktury w krajach UE, ale przy relatywnie dobrych ocenach koniunktury w kraju.

Z perspektywy przychodów w IV kwartale ub.r. koniunktura przedsiębiorstw poprawiła się. Dynamika nominalnych przychodów była nieco niższa w porównaniu z poprzednim kwartałem – odnotowano spadek o 2 pkt proc. do 1,6 proc. r/r. Jednocześnie jednak korzystniejsza była jej struktura. Przyspieszyła natomiast dynamika sprzedaży krajowej i zagranicznej: w ujęciu nominalnym o 1,6 proc. i 3,7 proc. r/r, w ujęciu realnym – o 3,8 proc. i 4,8 proc. r/r. Wpływ kryzysu rosyjsko-ukraińskiego na przychody przedsiębiorstw był ograniczony i selektywny.

W analizowanym okresie koszty rosły szybciej niż przychody, co było związane z powstaniem dość znacznych kosztów finansowych, w tym głównie ujemnych różnic kursowych. Jednocześnie koszty sprzedaży czwarty kwartał z rzędu zwiększały się nieznacznie wolniej niż sprzedaż. Ożywienie popytu w IV kwartale ub.r. zwiększyło dynamikę kosztów sprzedaży do 2 proc. r/r z -0,1 proc. odnotowanych w III kwartale ub.r. Różnica między obiema dynamikami pozostała dodatnia, choć nieznacznie się obniżyła – z 0,2 pkt proc. do 0,1 pkt proc.

Wynik finansowy brutto w IV kwartale ub.r. obniżył się nominalnie o 25,7 proc., i to mimo utrzymania dodatniej dynamiki wyniku na sprzedaży (4,3 proc.). W całym 2014 r. wynik finansowy brutto obniżył się tylko nieznacznie, bo o 2,2 proc. r/r, a przyczynami tej zmiany były – podobnie jak w IV kwartale – przede wszystkim straty na operacjach finansowych i pozostałej działalności operacyjnej.

Mimo znacznego spadku wyniku finansowego nadal rósł odsetek firm rentownych. W IV kwartale ub.r. osiągnął poziom 81,6 proc. wobec 79,6 proc. w analogicznym okresie 2013 r. Oznacza to, że kondycja przeciętnej firmy w próbie poprawiła się, a spadki zysków były skoncentrowane w grupie dużych przedsiębiorstw, w tym w branży paliwowej i górnictwie. Ponieważ jednak po usunięciu wahań sezonowych widoczny jest już kolejny niewielki spadek odsetka firm rentownych w ujęciu kwartalnym (o 0,3 pkt proc.), można oczekiwać wyhamowania tego wzrostu w 2015 r. Może na to wskazywać również malejąca dynamika wyniku finansowego na sprzedaży.

W całym 2014 r. utrzymywał się niewielki, ale systematyczny i stabilny wzrost zatrudnienia – w IV kwartale rosło ono o 2,2 proc. r/r. W podziale na branże największy udział we wzroście zatrudnienia miały przetwórstwo przemysłowe (skupia blisko 40 proc. pracowników w całym sektorze przedsiębiorstw) oraz usługi. W tych sekcjach odnotowano także najwyższą dynamikę zatrudnienia. Natomiast wyraźny spadek zatrudnienia odnotowano przede wszystkim w budownictwie, górnictwie i energetyce.

Razem ze wzrostem zatrudnienia następował w 2014 r. wzrost kosztów wynagrodzeń, jednocześnie szybciej rosły też przeciętne płace. W całym 2014 r., a zwłaszcza w IV kwartale, dynamika kosztów wynagrodzeń (wraz z ubezpieczeniami społecznymi) była zdecydowanie wyższa niż dynamika zatrudnienia. W IV kwartale wyniosła 7,9 proc. r/r. (wzrost o 3,4 pkt proc.) k/k), w całym roku 2014 – 5,5 proc.

Przedsiębiorstwa kontynuują rozpoczętą pod koniec 2012 r. odbudowę aktywności inwestycyjnej. W ubiegłym roku przeznaczyły na inwestycje łącznie blisko 120 mld zł – w ujęciu nominalnym były to największe nakłady w historii, przekraczające także rekordowe nakłady z 2008 r. W rezultacie całoroczny wzrost inwestycji przyspieszył do 16,8 proc. (po wzroście o 5,9 proc. r/r w 2013 r.) i był to najlepszy wynik od czasu kryzysu przełomu lat 2008/2009. Jednak obecne inwestycje nadal są niższe w relacji do posiadanego przez przedsiębiorstw majątku niż inwestycje realizowane w okresie ostatniego ożywienia koniunktury.

Sytuacja płynnościowa sektora przedsiębiorstw pozostaje dobra. Wszystkie wskaźniki płynności są w trendzie rosnącym. W ostatnim roku najsilniej wzrosła płynność gotówkowa. Obserwowane wskaźniki płynności znalazły się tym samym na poziomie co na początku kryzysu finansowego. Obecne wysokie poziomy płynności mogą być efektem zarówno wysokich zysków zatrzymanych przedsiębiorstw, jak i skutkiem wstrzymywania inwestycji, które mają być współfinansowane z funduszy unijnych dostępnych w ramach nowej perspektywy budżetowej.

Stopy procentowe

Referencyjna 0,10
Lombardowa 0,50
Depozytowa 0,00
Redyskontowa weksli 0,11
Dyskontowa weksli 0,12

Kursy średnie

Tabela z dnia 2020-09-30
1 EUR4,5268
1 USD3,8658
1 CHF4,1878
1 GBP4,9560
100 JPY3,6586

Perspektywy makro

Dane miesięczne

Dane kwartalne

Wskaźniki i rynki

Zobacz również

Numizmatyka

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję