Komunikaty

Raport o stabilności systemu finansowego. Czerwiec 2018 r.

Data publikacji strony: 11-06-2018

Analiza przedstawiona w najnowszej edycji Raportu o stabilności systemu finansowego wskazuje, że polski system finansowy funkcjonuje stabilnie, a poziom ryzyka obniżył się w okresie od publikacji poprzedniego raportu.

Pozytywne tendencje w krajowym otoczeniu gospodarczym, w tym wzrost płac, zatrudnienia i niskie bezrobocie, sprzyjają bezpiecznemu funkcjonowaniu banków i innych instytucji finansowych.

Banki są niezmiennie najważniejszym sektorem z punktu widzenia stabilności całego systemu finansowego. Wynika to z ich roli w finansowaniu gospodarki realnej, skali działalności oraz kluczowej roli depozytów bankowych w lokowaniu oszczędności przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa.

Najważniejsze wskaźniki obrazujące sytuację systemu bankowego, dotyczące ryzyka kredytowego, płynności i wyposażenia w kapitał kształtują się korzystnie z punktu widzenia stabilności finansowej. Udział należności z utratą wartości utrzymuje się poniżej 7% i jest najniższy od połowy 2009 r. Dobrą jakością charakteryzują się zarówno kredyty dla przedsiębiorstw jak i dla gospodarstw domowych. Wskaźniki płynności – obrazujące zdolność banków do zaspokojenia nieoczekiwanych odpływów depozytów i innych zobowiązań – istotnie przekraczały regulacyjne minimum. Fundusze własne banków kształtują się na poziomie, pozwalającym zachować odporność na potencjalne, negatywne szoki i dając podstawę do finansowania gospodarki. Łączny współczynnik kapitałowy ustabilizował się na historycznie wysokim poziomie 18%.

Zatrzymane zyski są podstawowym źródłem wzrostu kapitałów w bankach, z tego względu ustabilizowanie się w 2017 r. wyników finansowych banków było zjawiskiem pozytywnym. Zyskowność banków mierzona wskaźnikami ROE i ROA jest jednak niższa niż w poprzednich latach, m.in. z powodu nowych wymogów regulacyjnych i obciążeń o charakterze fiskalnym. Perspektyw na poprawę zyskowności banków należy upatrywać w obserwowanym wzroście marży odsetkowej netto, świadczącym o dostosowaniu się banków do środowiska niskich stóp procentowych, jak również w dobrych perspektywach gospodarczych, przekładających się na terminową obsługę kredytów. Jednak w kierunku jej osłabienia mogą oddziaływać m.in. nowe wymogi regulacyjne wynikające ze spodziewanego przyjęcia ustawy modyfikującej zasady działania Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, wejścia w życie standardu rachunkowości MSSF 9 czy obowiązku utrzymywania wymogów MREL. Należy jednak zauważyć, że choć regulacje te obciążają bieżące wyniki finansowe, to w dłuższym okresie mają na celu wzmacniać odporność banków, a przez to sprzyjać stabilności finansowej. Jednocześnie warto wskazać, że poziom zwrotu z aktywów w polskim sektorze bankowym wciąż kształtuje się powyżej średniej w UE.

Akcja kredytowa rozwija się w tempie zgodnym z długoterminowym trendem, a tempo wzrostu kredytów było nieznacznie niższe od nominalnego tempa wzrostu PKB. Oznacza to, że dynamika kredytów nie kreuje nierównowag w gospodarce i systemie finansowym, jak również nie stanowi bariery dla wzrostu gospodarczego. Portfel walutowych kredytów mieszkaniowych ulega stabilnej redukcji o ponad 7% rocznie, co jest efektem systematycznych spłat przy braku udzielania nowych kredytów.

Sektor banków spółdzielczych jako całość funkcjonuje stabilnie, aczkolwiek istnieją słabsze podmioty, które powinny zintensyfikować działania naprawcze. Dotychczasowe doświadczenia związane w funkcjonowaniem Systemów Ochrony Instytucjonalnej (IPS) są pozytywne, zarówno w zakresie kontroli i zarządzania ryzykiem w uczestniczących bankach jak i w zakresie zapewniania im mechanizmów stabilnościowych. W tym kontekście pozostawanie grupy banków spółdzielczych poza IPS jest zjawiskiem niesprzyjającym sektorowi jako całości, szczególnie w świetle wygasających pod koniec 2018 r. dotychczasowych umów zrzeszenia.

W sektorze SKOK kontynuowane są działania restrukturyzacyjne, a kondycja finansowa niektórych, zwłaszcza największych, kas pozostaje trudna.

Sytuacja niekredytowych instytucji finansowych – zakładów ubezpieczeń, funduszy emerytalnych i funduszy inwestycyjnych – jest dobra i nie stwarza ryzyka dla ciągłości świadczenia przez nie usług finansowych. Za główne, potencjalne źródło ryzyka dla stabilności systemu finansowego należy uznać możliwość wystąpienia znacznych zaburzeń w gospodarce globalnej, w tym wśród głównych partnerów handlowych Polski. Taki scenariusz jest uwzględniony w testach warunków skrajnych (ang. stress-tests), których wyniki zaprezentowano w Raporcie. Przy założeniu bardzo restrykcyjnego scenariusza szokowego, banki komercyjne musiałyby zwiększyć swoje kapitały o 2,1 mld zł, aby wypełnić minimalne wymogi kapitałowe. Wyniki testów potwierdzają wysoką odporność systemu bankowego, ale jednocześnie wskazują na konieczność utrzymania obecnych wysokich buforów kapitałowych banków.

„Raport o stabilności systemu finansowego” zawiera – obok wyników analiz ryzyka systemowego – rekomendacje, których realizacja sprzyjałaby utrzymaniu stabilności polskiego systemu finansowego. W ocenie NBP wskazane są następujące działania:

  • restrukturyzacja walutowych kredytów mieszkaniowych na drodze dobrowolnych porozumień, zgodnie z rekomendacjami Komitetu Stabilności Finansowej z 13 stycznia 2017 r.,
  • zwiększenie integracji sektora bankowości spółdzielczej i przebudowa jego modelu biznesowego, oraz szeroki udział banków spółdzielczych w Systemach Ochrony Instytucjonalnej (IPS),
  • podjęcie przez banki spółdzielcze, które dotychczas nie przystąpiły do IPS, działań umożliwiających ich dalsze funkcjonowanie w obliczu wygasających umów zrzeszeń,
  • kontynuacja restrukturyzacji sektora SKOK, przy minimalizacji kosztów publicznych,
  • prowadzenie przez banki polityki kredytowej, uwzględniającej wymóg posiadania odpowiednich buforów dochodowych przez kredytobiorców zaciągających długoterminowe kredyty, z uwzględnieniem możliwości wzrostu stóp procentowych,
  • prowadzenie ostrożnej polityki kredytowej banków w obszarze kredytów przeznaczonych na nieruchomości,
  • zachowanie przez instytucje finansowe najwyższych standardów w relacjach z klientami w zakresie dystrybucji produktów inwestycyjnych, tak aby zapewnić dopasowanie oferowanych produktów do profilu klienta oraz pełne i jasne informowanie klienta o ryzyku związanym z inwestycją,
  • wprowadzenie rozwiązań prawnych, ułatwiających bankom pozyskanie długoterminowego finansowania dłużnego spełniającego wymogi MREL.

Raport o stabilności systemu finansowego. Czerwiec 2018 r.

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję