Publikacje

Publikacje o przepływach migracyjnych

Przepływy migracyjne są ważnym czynnikiem wpływającym na gospodarkę Polski. Wybrane raporty z badań NBP dotyczących procesów migracyjnych zaprezentowane zostały poniżej.

17-10-2019 Informacja z badań ankietowych imigrantów w Bydgoszczy i we Wrocławiu w 2018 i 2019 roku

Raport prezentuje wyniki badania imigrantów we Wrocławiu i Bydgoszczy na przełomie 2018 i 2019 roku dostarczając, między innymi, informacji na temat warunków stabilizacji pobytu imigrantów w Polsce.

Główne wnioski:

  • Głównym motywem migracji nadal pozostają różnice w wynagrodzeniach, ale znacznie mniej istotny niż w latach 2014-2016 jest brak pracy na Ukrainie, co odzwierciedla poprawiającą się sytuację na rynku pracy u naszego sąsiada.
  • Wśród pracowników z Ukrainy dominuje migracja cyrkulacyjna oparta na pracy w Polsce i częstych, czasowych powrotach na Ukrainę. Model taki bardzo często nie jest wyborem, lecz przymusem związanym z relatywną łatwością otrzymania wiz na pobyt krótkoterminowy w porównaniu z wizami długoterminowymi.
  • Imigranci są coraz bardziej zainteresowani uzyskaniem prawa do stabilizacji pobytu w Polsce, o czym świadczą ich deklaracje oraz zmiany w czasie struktury posiadanych wiz. Jednocześnie niewydolność systemu przyznawania wiz długoterminowych jest najczęstszym problemem, na który narzekają imigranci.
  • Szybko zmienia się profil osób przyjeżdżających do Polski w porównaniu z początkowymi latami migracji. Na polskim rynku pracy coraz częściej można spotkać osoby z centralnej i wschodniej Ukrainy pochodzące ze średnich i dużych miast. Decyzję o migracji podejmują też osoby coraz młodsze i bez wcześniejszych doświadczeń podróży do pracy w Polsce. Wynika to z atrakcyjności polskiego rynku pracy, ale też z rosnącego znaczenia sieci migracyjnych w Polsce oraz aktywności agencji pośrednictwa pracy.
  • Udział osób deklarujących plany dalszego wyjazdu za granicę w ciągu dwóch lat wyniósł od 15% we Wrocławiu do 27% w Bydgoszczy. Spośród zainteresowanych dalszymi wyjazdami ok. 60% deklarowało, że krajem docelowym byłyby Niemcy. Z drugiej strony tylko nieco ponad 10% imigrantów wyobraża sobie, że za pięć lat przebywać będzie w innym kraju niż Polska lub Ukraina. Deklarowana chęć do dalszej emigracji obniża się wraz z długością pozostawania w Polsce, ma na nią wpływ także specyfika regionu.
  • W porównaniu z wcześniejszymi badaniami mniejsze są różnice pomiędzy płacami godzinowymi polskich i ukraińskich pracowników. W 2018 roku przeciętne wynagrodzenie godzinowe imigrantów było o ok. 20% niższe niż Polaków, z czego ok. 8-12pp. można było tłumaczyć gorszymi kwalifikacjami i zawodami, w których pracują imigranci.
  • Częstość i wielkość przekazów pieniężnych zależy od sytuacji imigrantów. Większość imigrantów (ok. 55%) przekazywało pieniądze na Ukrainę.

25-07-2019 Polacy pracujący za granicą w 2018 r. Raport z badania ankietowego

Niniejszy raport prezentuje wybrane wyniki badań ankietowych emigrantów z Polski w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Holandii i Norwegii w listopadzie i grudniu 2018 roku zrealizowanych na potrzeby Narodowego Banku Polskiego.

Kolejna runda odbywającego się co dwa lata badania ponownie dostarczyła interesujących informacji na temat pozycji emigrantów z Polski na zagranicznych rynkach pracy, motywacjach wpływających na ich pobyt za granicą i przesyłanych do Polski przekazach pieniężnych. Specjalnym zagadnieniem jest temat wpływu wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej (Brexitu) na plany życiowe emigrantów. W skrócie, raport podejmuje między innymi następujące pytania badawcze istotne z punktu widzenia obecnych trendów migracyjnych:

  1. Jaki wpływ na migracje ma rekordowo niskie bezrobocie w Polsce?
  2. Co wpływa na plany migracyjne i przekazy pieniężne od emigrantów?
  3. Jaka jest specyfika polskiej emigracji w Norwegii?
  4. Czy brexit zmienił plany emigrantów i ich sytuację w Wielkiej Brytanii?
Wyniki badań wskazują, że rekordowo niskie bezrobocie w Polsce ograniczyło wyjazdy nowych emigrantów do głównych krajów emigracji z przeszłości takich jak Wielka Brytania i Niemcy, choć pojawiły się nowe, niszowe kierunki takie jak Norwegia. Wciąż najważniejszą motywacją wyjazdów i pozostawania na emigracji są wynagrodzenia netto, których mediany (środkowe wynagrodzenia) za granicą są nominalnie około dwukrotnie wyższe niż w Polsce, a dominanty (najczęstsze wynagrodzenia) są 2,0-3,6 razy wyższe niż w Polsce. Tym niemniej ok. 15% migrantów jest zdecydowana wracać do Polski w przyszłości niezależnie od poziomu wynagrodzeń. Dobra sytuacja gospodarcza w Polsce wpłynęła również na istotne ograniczenie odsetka emigrantów planujących pozostanie na emigracji na stałe na rzecz powrotu do Polski w dalszej przyszłości (za minimum 3 lata).

Wraz z długością przebywania na emigracji zmniejsza się skłonność do przekazywania środków pieniężnych do Polski, choć specyfika ta jest zróżnicowana pomiędzy krajami. Obserwowana ostatnio zwiększona emigracja do Norwegii to głównie osoby w wieku najwyższej aktywności zawodowej, ze średnim wykształceniem, które stosunkowo często przekazują pieniądze do Polski i dość rzadko wykorzystują świadczenia społeczne. Emigranci z Polski w Wielkiej Brytanii są natomiast przeciętnie najlepiej wykształceni w porównaniu z innymi krajami objętymi ankietą. Ponadto, jedynie 10% ankietowanych w Wielkiej Brytanii deklarowało skrócenie planowanego pobytu na emigracji z powodu konsekwencji referendum dotyczącego brexitu. Zdecydowana większość emigrantów (85%) spełnia warunki pozostania w Wielkiej Brytanii po brexicie po dopełnieniu relatywnie prostej procedury administracyjnej.


Polacy pracujący za granicą w 2016 r. Raport z badania ankietowego

Niniejszy raport prezentuje wybrane wyniki badań ankietowych emigrantów z Polski w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Irlandii i Holandii w listopadzie i grudniu 2016 roku zrealizowanych na potrzeby Narodowego Banku Polskiego.

Badania te są źródłem unikalnych informacji na temat pozycji emigrantów z Polski na zagranicznych rynkach pracy oraz ich powiązań z krajem, w tym przesyłanych do Polski transferów pieniężnych. Specjalnym zagadnieniem jest temat wpływu wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej (Brexitu) na plany życiowe emigrantów. W skrócie, raport podejmuje następujące pytania badawcze istotne z punktu widzenia obecnych trendów migracyjnych:

  1. Czy emigracja tymczasowa staje się emigracją osiedleńczą i jakie są tego konsekwencje?
  2. W jakim stopniu różnice płac i sytuacji na rynkach pracy pomiędzy Polska a krajami Europy Zachodniej wpływają na decyzje o emigracji?
  3. Jak zmieniają się preferencje emigrantów z Polski dotyczące przekazów pieniężnych?
  4. Jakie są konsekwencje referendum w Wielkiej Brytanii dotyczącego Brexitu?

Obywatele Ukrainy pracujący w Polsce – raport z badania. Badanie zrealizowane w 2017 r.

Synteza: Obywatele Ukrainy od lat są stałymi uczestnikami polskiego rynku pracy. Widoczni są oni szczególnie w województwie mazowieckim w aglomeracji warszawskiej oraz na terenach wyspecjalizowanych w rolnictwie. Wybuch konfliktu zbrojnego na wschodzie kraju na początku 2014 r. oraz pogarszająca się sytuacja ekonomiczna zarówno na Ukrainie, jak i w Rosji, wywołały gwałtowny wzrost zainteresowania pracą w Polsce. Najbardziej jest to widoczne w liczbie oświadczeń o chęci powierzenia pracy cudzoziemcowi zarejestrowanych przez polskich pracodawców1. Jest to najprostsza i najbardziej rozpowszechniona wśród Ukraińców forma podejmowania pracy w Polsce. Według szacunków Departamentu Statystyki NBP w 2017 r. średni przebywało w Polsce około 900 tys. obywateli Ukrainy. W pierwszych trzech kwartałach 2017 r. imigranci ci przekazali na Ukrainę ponad 8,6 mld PLN.


Obywatele Ukrainy pracujący w Polsce – raport z badania. Badanie zrealizowane w 2015 r.

Synteza: Obserwowany od 2014 r. gwałtowny wzrost liczby obywateli Ukrainy na polskim rynku pracy wynika z pojawiania się grupy migrantów, których do wyjazdu nakłoniła pogarszająca się sytuacja ekonomiczna jak też konflikt zbrojny na wschodzie kraju (tj. w 2014 r. lub później). Nowa fala imigracji ma zdecydowanie odmienną strukturę od tej, która przyjeżdżała do Polski przed rokiem 2014. Znacznie większą część stanowią w niej mężczyźni (57,9%, wobec 32,9% wśród doświadczonych migrantów), dominują osoby młode (średnia wieku 32,8 lat wobec 42,8 we wcześniejszej fali migracji), większy jest też udział osób ze wschodniej części Ukrainy – regionów zagrożonych konfliktem zbrojnym (28,4% wobec 6,3%). Mniej wśród nowych migrantów jest także osób posiadających dzieci (46,0% wobec 75,6%), co może prowadzić do sytuacji, w której część z tych osób, nie będzie miała motywacji, by powrócić na Ukrainę i będzie chciała pozostać w Polsce na stałe lub migrować dalej do innych krajów Unii Europejskiej.
Istotną cechą całej migracji zarobkowej z Ukrainy do Polski jest jej krótkookresowy i cyrkulacyjny charakter. Przeciętny migrant z Ukrainy był w Polsce już 9 razy, a średnia długość obecnego pobytu wynosi 5 miesięcy. Wynika to w dużej mierze ze sposobu wejścia na polski rynek pracy. Większość migrantów podejmuje pracę w Polsce w oparciu o zarejestrowane oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi (62,6%).


Transfery z tytułu pracy Polaków za granicą w świetle badań Narodowego Banku Polskiego

Streszczenie: Wstąpienie Polski do struktur Unii Europejskiej i otwarcie dla Polaków unijnych rynków pracy pociągnęło za sobą gwałtowny wzrost emigracji zarobkowej. Konsekwencją tego było silne zwiększenie wielkości środków przekazywanych przez emigrantów do rodzin w kraju tzw. remittances. Ze względu na konieczność po-prawnego uwzględnienia tych transferów w bilansie płatniczym oraz oceny ich wpływu na gospodarkę Narodowy Bank Polski od 2007 r. prowadzi regularne badanie sondażowe wśród emigrantów pracujących w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Holandii i Niemczech. Zgromadzone w badaniu dane posłużyły do opracowania metody szacowania wielkości napływających środków i pozwoliły na ich dokładną analizę. Niniejszy materiał prezentuje wyniki prowadzonych badań w odniesieniu do tendencji towarzyszących poakcesyjnej fali emigracji w kontekście przekazywanych środków i sytuacji Polaków na unijnych rynkach pracy. Szczególny nacisk położono na analizę zmiennych wykorzystywanych do szacowania wielkości remittances i zmiennych wymienianych w literaturze jako czynniki mogące wpływać na wielkość transferów i ich zmienność w czasie. W opracowania poruszona została także istotna z punktu widzenia gospodarki kwestia rozdysponowania przekazanych środków, zarówno na poziomie województw jak i wielkości miejscowości, do których one trafiają.


Raport z badania imigrantów w Polsce zaprezentowany na seminarium NBP w 2014 roku: „Metody badania aktywności ekonomicznej imigrantów w Polsce. Szanse i ograniczenia”


Publikacja: “Settlers and Guests – Determinants of the Plans of Return Migration from UK and Ireland to Poland in the Period 2007-2009”

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję