System płatniczy

Komunikat na temat decyzji Zarządu NBP
w sprawie strategii rozwoju systemu SORBNET

W dniu 10 lipca 2003 r. Zarząd Narodowego Banku Polskiego podjął strategiczne decyzje dotyczące kierunków rozwoju systemu SORBNET – polskiego systemu rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym (RTGS- Real Time Gross Settlement), z punktu widzenia dokonywania rozliczeń płatności w euro i możliwości połączenia z systemem TARGET funkcjonującym w Unii Europejskiej. System TARGET (skrót od Trans-European Automated Real-Time Gross Settlement Express Transfer System – transeuropejski zautomatyzowany błyskawiczny systemem rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym), tworzony jest przez 16 systemów RTGS z 15 krajów Unii Europejskiej i Europejskiego Banku Centralnego. System TARGET jest systemem umożliwiającym rozliczanie operacji dokonywanych w ramach wspólnej polityki pieniężnej Europejskiego Systemu Banków Centralnych jak również rozliczanie płatności wysokokwotowych w euro. Obecny system TARGET (TARGET 1) zostanie zastąpiony w drugiej połowie bieżącej dekady (zakłada się, że nastąpi to nie wcześniej niż w 2007 r.) nowym systemem TARGET 2, który charakteryzować się będzie mniejszą liczbą platform (systemów RTGS) niż liczba krajów uczestniczących w UE i UGW oraz istnieniem tzw. wspólnej platformy (SSP – Single Shareable Platform) dla co najmniej kilku krajów, które się na to zdecydują, zaś pozostałe kraje będą mogły wykorzystywać własne systemy RTGS.

Intensywne prace nad kierunkami rozwoju systemu SORBNET trwały od kilku lat i były prowadzone w warunkach dużej niepewności związanej z dotychczasowym stanowiskiem Europejskiego Banku Centralnego, zgodnie z którym nowe kraje przystępujące do Unii Europejskiej miały nie posiadać możliwości uczestnictwa w systemie TARGET przed przystąpieniem do strefy euro. Zmiana wspomnianego powyżej stanowiska EBC nastąpiła w drugiej połowie 2002 r., co znalazło swój wyraz m.in. w decyzji podjętej w dniu 24 października 2002 r. przez Radę Zarządzająca Europejskiego Banku Centralnego. Zgodnie z tą decyzją kraje przystępujące do UE będą mogły, na zasadzie dobrowolności, uczestniczyć w  systemie TARGET po uzyskaniu członkostwa w Unii Europejskiej. Połączenie z systemem TARGET będzie obowiązkowe dopiero od momentu przystąpienia danego kraju do Unii Gospodarczej i Walutowej. W listopadzie 2002 r. EBC określił pięć opcji połączenia kraju akcesyjnego z systemem TARGET 1, w tym dwie opcje bezpośredniego połączenia, tj. z wykorzystaniem własnego systemu RTGS (opcja 1 i 2) oraz trzy opcje połączenia pośredniego, tj. za pośrednictwem rachunku banku centralnego kraju akcesyjnego w wybranym banku centralnym ze strefy euro (opcja 4) lub rachunków banku centralnego i banków komercyjnych prowadzonych bądź w różnych bankach centralnych ze strefy euro (opcja 3), bądź w wybranym banku komercyjnym ze strefy euro (opcja 5).

Rada Zarządzająca EBC przedstawiła również dwa dopuszczalne warianty uczestnictwa w przyszłym systemie TARGET 2. Wariant 1 zakłada posiadanie własnego systemu RTGS, uczestniczącego bezpośrednio w systemie TARGET 2 i spełniającego wymagania w zakresie realizowanych w nim usług i polityki cenowej, które mają zostać określone przez EBC w najbliższej przyszłości. Wariant 2 zakłada uczestnictwo we wspólnej platformie, na której będą prowadzone rachunki w euro dla banków centralnych i banków komercyjnych z wielu krajów.

Mając na względzie szczegółową analizę dopuszczalnych opcji i wariantów połączeń z systemem TARGET z punktu widzenia dostosowania się Polski do uczestnictwa w UGW, ostatecznych efektów i kosztów realizacji poszczególnych scenariuszy rozwoju systemu SORBNET, jak również mając na uwadze stanowisko polskich banków, wnioskujących o jak najszybsze uruchomienie w NBP systemu RTGS dla rozliczania płatności w euro, w dniu 10 lipca 2003 r. Zarząd NBP przyjął do realizacji strategię rozwoju systemu SORBNET, która zakłada:

  1. utrzymanie i rozwój obecnego systemu SORBNET w złotych do czasu przystąpienia Polski do UGW,
  2. przygotowanie na bazie systemu SORBNET i uruchomienie najpóźniej w 2005 r. systemu SORBNET – EURO, rozliczającego płatności w euro i uczestniczącego pośrednio w systemie TARGET 1 w ramach opcji 4,
  3. w momencie uruchomienia systemu TARGET 2 przejście na wspólną platformę lub – jako warunkowe rozwiązanie alternatywne – budowę własnego docelowego systemu RTGS.

Wybór jednego z dwóch rozwiązań wymienionych w punkcie 3 będzie uzależniony m.in. od tego czy:

  • zasady działania wspólnej platformy umożliwią zachowanie zalet polskiego systemu płatniczego (m.in. możliwości przeprowadzania wielu sesji z rozrachunkiem netto dla systemów płatności detalicznych i systemów rozrachunku papierów wartościowych oraz przeprowadzania na bazie brutto operacji z tych ostatnich systemów jak również gwarantowania rozrachunku dla systemu ELIXIR prowadzonego przez Krajową Izbę Rozliczeniową S.A.),
  • EBC podtrzyma decyzję o możliwości współistnienia, obok wspólnej platformy, indywidualnych systemów RTGS,
  • wszystkie banki UE zadeklarują do końca br. chęć skorzystania ze wspólnej platformy w ramach przyszłego systemu TARGET 2, czy też niektóre z nich zdecydują się na uruchomienie własnego systemu RTGS,
  • decyzje EBC na temat wymogów systemu TARGET 2 pozwolą na spełnienie tych wymogów przez ewentualny docelowy polski system RTGS.

Narodowy Bank Polski zaprosił banki, Krajową Izbę Rozliczeniową S.A. oraz Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. do aktywnego udziału w przygotowaniu założeń systemu SORBNET – EURO, tak by zasady działania systemu spełniały w jak największym stopniu oczekiwania wszystkich potencjalnych przyszłych użytkowników i aby z usług świadczonych przez ten system mogła skorzystać jak największa liczba obecnych uczestników systemu SORBNET.



Stopy procentowe

Referencyjna 0,10
Lombardowa 0,50
Depozytowa 0,00
Redyskontowa weksli 0,11
Dyskontowa weksli 0,12

Kursy średnie

Tabela z dnia 2020-07-16
1 EUR4,4913
1 USD3,9422
1 CHF4,1719
1 GBP4,9434
100 JPY3,6824

Perspektywy makro

Dane miesięczne

Dane kwartalne

Wskaźniki i rynki

Zobacz również

Numizmatyka

Kontakt

Centrala NBP
ul. Świętokrzyska 11/21
00-919 Warszawa

tel. centr.:
22 185 10 00
e-mail: listy@nbp.pl
NIP: 525-000-81-98
REGON: 000002223
SWIFT: NBPL PLPW
Ta strona używa plików cookies, dzięki którym może działać lepiej.
Aby się dowiedzieć więcej o technologii cookies, proszę kliknąć tutaj: Polityka prywatności NBP »
Aby móc przeglądać zawartość, należy zaakceptować cookies z tej strony Akceptuję